به گزارش شرح آنلاین به نقل از شهریار، ۹ مهر روز جهانی سالمندان است. مناسبتی که تنها تصویری کلیشه‌ای را برای ما تداعی می‌کند. تصویری از سالمندانی که در خانه‌های سالمندان زندگی می‌کنند و در این روز بعضی‌ها با شاخه گلی به سراغشان می‌روند و بعد کادر دوربین‌ها روی اشکی که از چشم‌ها جاری شده، بسته می‌شود.

در حالی که این تصویر همیشگی تنها یک سوی

تلخ ماجرا را نشان می‌دهد که همواره برای پر رنگ دیده شدن آن تاکید شده و بحث های مهمی همچون کیفیت زندگی، مناسب سازی فضاهای شهری، بهره گیری از توانایی سالمندان و… در پس این تصاویر گم شده است.

شاید برای تاکید بیشتر به همین موارد بوده که شعار امسال ۱ اکتبر روز جهانی سالمندان، با عنوان «فرصت‌های برابر برای تمام سنین» انتخاب شده است.

۱۷۰ هزار سالمند بالای ۶۰ سال در تبریز زندگی می‌کنند

مدیرکل سلامت و امور اجتماعی شهرداری تبریز با اشاره به آمار سالمندان شهر تبریز می‌گوید: طبق آخرین آمار سرشماری، در تبریز نزدیک به ۱۷۰ هزار نفر شهروند بالای ۶۰ سال داریم و اغلب این افراد، جزو بازنشستگان هستند یا امکان فعالیت‌های مجدد را ندارند و نیاز به شرایط و محل‌های لازم دارند تا با یکدیگر همفکری و مراوده داشته باشند.

محمدحسین حسن‌زاده همچنین ادامه می دهد: در خصوص برنامه‌ریزی برای قشر سالمند، استفاده بهینه از پتانسیل‌های سالمندان و بازنشستگان که در واقع افراد ۶۰ سال به بالای ساکن در محلات هستند و سالمند محسوب می شوند، هدف نهایی ما خواهد بود.

او با تاکید بر اینکه باید برای بهره مندی از توانایی سالمندان برنامه داشته باشیم، می گوید: یکی از نکات مهم در حوزه سالمندی، ضرورت مشارکت سالمندان در اداره امور جامعه است چرا که یکی از اهداف برای رسیدن به توسعه پایدار همین موضوع است که همه افراد یا گروه‌های سنی در جامعه بتوانند در اداره کشور یا فرآیندها مشارکت داشته باشند. به عنوان مثال سالمندان می‌توانند در نگه‌داری پارکی که هر روز در آن وقت می‌گذرانند، مشارکت کنند و فعالیت‌های روزمره برای آن‌ها در نظر گرفته شود. اینکه بتوانیم از تجارب سالمندان استفاده کنیم و نظرات مشورتی از آن‌ها بخواهیم به سالمندان احساس خودکارآمدی می‌دهد.

حالا مجموعه مدیریت شهری تبریز هم به عنوان گام نخست برای تحقق این رویکرد در صدد است با اختصاص فضاهای ویژه برای فعالیت سالمندان در فرهنگسراهای سطح شهر، این احساس خود کارآمدی را به طور عینی تری تحقق بخشد.

اختصاص فضاهای مختص سالمندان در فرهنگسراهای تبریز

همین چند روز پیش بود که شهرداری تبریز با مشارکت یک سازمان مردم نهاد نخستین شعبه از این بنیادهای سالمندان را در فرهنگسرای الغدیر تبریز افتتاح کرد.

حجت الاسلام والمسلمین احمد حمیدی معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری تبریز با بیان اینکه علاوه بر کانون بنیاد فرزانگان (سالمندان) شعبه فرهنگسرای الغدیر، دو کانون دیگر نیز برای تکریم سالمندان افتتاح خواهد شد، می گوید: تلاش مجموعه شهرداری بر این است که به این ۳ کانون اکتفا نکرده و کانون‌های دیگری در سایر فرهنگسراها و خانه‌های سلامت افتتاح شود تا بتوانیم از توانایی‌های این قشر از شهروندان استفاده کنیم. در این مراکز علاوه بر استفاده از ظرفیت‌ها و تجربیات ارزشمند شهروندان ارشد جامعه و انتقال آن‌ها به نسل جوان، فضا و امکانات لازم برای تبادل تجربه‌های بازنشستگان و سالمندان هم فراهم شده است.

او ادامه می دهد: وظیفه شهرداری در قبال این عزیزان، مناسب‌سازی فضاهای عمومی شهر برای آن‌هاست و سعی داریم شهر تبریز، شهرِ دوستدار سالمندان باشد.

پیش به سوی تحقق «شهر دوستدار سالمند»

سالمندی به سال‌های نزدیک یا پیشی‌گرفته از میانگین طول عمر بشر اشاره دارد. حضور سالمندان در شهر به میزان زیادی وابسته به فضای عمومی شهری است که مناسب این گروه سنی باشد چرا که افراد سالمند قابلیت‌های احیاشونده ی محدودی دارند، اگر فضای عمومی شهری مناسب حضور این گروه سنی نباشد، آسیب های فیزیکی و روانی زیادی به این گروه وارد می شود.

بهسازی محیط های شهری، مناسب سازی معابر، برنامه های ویژه فرهنگی، گام برداشتن در مسیر شهر دوستدار سالمند و… همه و همه حالا از الزاماتی هستند که باید در برنامه ریزی های شهری مورد توجه قرار گیرد چرا که آمارها این زنگ خطر را به صدا در آورده است.

زنگ خطری که مدیرکل دفتر جمعیت مرکز آمار ایران هم به آن اشاره کرده و یادآوری می کند:  با وجود اینکه جمعیت کشور در سال ۹۸ به حدود ۸۳ میلیون نفر رسیده و رشد ۱.۲۴ درصد داشته ولی نرخ رشد جمعیت سالمند کشورمان هم ۳.۶۲ درصد است.

شهر دوستدار سالمند به عنوان رویکردی جدید در شهرسازی از سوی سازمان بهداشت جهانی معرفی شده است. فضای شهری به مفهوم صحنه‌ای‌ست که فعالیت‌های عمومی زندگی شهری در آن‌ها به وقوع می‌پیوندند. خیابان‌ها، میدان‌ها و پارک‌های یک شهر فعالیت‌های انسانی را شکل می‌دهند.

شاید افزایش بوستان‌های محله‌ای در تبریز بتواند بستری برای حضور پر رنگ تر سالمندان در فضاهای شهری باشد چرا که پارک‌ها و فضاهای سبز یکی از مناسب‌ترین و کاربردی‌ترین فضاها برای حضور این قشر به شمار می‌روند. فضاهایی که شاخصه‌هایی همچون آرامش، زیبایی، طبیعت، سکوت و… را یک جا گرد هم آورده است.

در کنار اینها سالمندان برای حضور فعال تر در سطح شهر نیازمند ارائه خدماتی از سوی مدیریت‌های شهری هستند. خدماتی که حضور همراه با رفاه آنها را تسریع بخشد. شاید ایده راه اندازی کارت‌های منزلت برای سالمندان تبریزی هم برای نخستین بار با همین هدف شکل گرفت. کارت‌هایی که با استفاده از آنها سالمندان می‌توانند از برخی خدمات شهری به طور رایگان بهره‌مند شوند. هر چند در حال حاضر این کارت‌ها تنها برای بازنشستگان مجموعه شهرداری تبریز ارائه می‌شود ولی برنامه ریزی‌های صورت گرفته بر این اساس خواهد بود که در آینده ای نزدیک تمام سالمندان تبریز از این خدمات استفاده کنند.

دوست داشته باشیم یا نه حالا باید قبول کنیم که موضوع پیر شدن جمعیت خیلی جدی است. آنقدر واقعی که باید از همین امروز زیرساخت‌ها و برنامه ریزی‌ها برای موج سالمندی در شهرها را جدی بگیریم.